مهمترین جهت اشتراک و افتراق جاهلیت مدرن با جاهلیت کهن-تفاوت های جاهلیت
1- مهمترین جهت اشتراک جاهلیت مدرن با جاهلیت کهن در یک جمله ، همان بحران معنویت و معنا می باشد که هم انسان جاهل کهن و هم انسان جاهل مدرن بدنبال گمشدۀ خود هستند اما در تشخیص مصداق این نیاز فطری و گمشدۀ درونی خود دچار اشتباه و افراط و تفریط شده اند و به همین لحاظ و میزان بشر امروز نیز چون عصر جاهلیت کهن ، نیاز به اعثت و بازگشت به تعالیم پیامبر اعظم (ص) دارد تا گمشدۀ فطری خود را دوباره دریابد
2- مهمترین جهت افتراق جاهلیت مدرن با جاهلیت کهن در یک جمله این است که عصر کنونی به عصر علم و تکنولوژی موسوم است و بشر امروز علم به تکنولوژی و فن آوری پیشرفته مسلح و مجهز می باشد و لذا برای خود حدو مرزی نمی شناسد بطوریکه شعار (( دهکدۀ واحد جهانی)) را می دهد و در همین مقیاس ، اخلاق و علم و اعتقادات و سلایق و الگوهای انسان امروز همراه با حتی امیال و امراض او بسیار کسترده تر شده است از لحاظ جغرافیایی ، مرزها نفی شده است و بحران های ارزشی و اخلاقی و فردی و خانوادگی و اجتماعی ، همگی جهانی شده و تحت فرمول جهانی شدن توجیه و تفسیر می گردد جاهلیت کهن یک جاهلیت ساده وبسیط بود و جاهلیت مدرن یک جاهلیت پیچیده و مرکب می باشد پس به همین میزان، نیاز بشر امروزه به بعثت پیامبر و بازگشت به تعالیم نورانی پیامبر اعظم (ص) بیش از پیش می باشد که رشد فزایندۀ اسلام و گرایش به اسلام در ممالک غربی و جهان مدرن را از این زاویه می توان ارزیابی کرد زیرا درست است که بشر امروز به تکنولوژی مجهز و مصلح گردیده اما هر چقدر که یک وسیله و خودرویی بزرگتر باشد و سرعتش بیشتر باشد باید یک وسیله ترمز کننده دقیق تری بر آن وسیله نصب شود لذت نیاز بشر امروز بیش از بشر کهن به تعالیم پیامبر اعظم (ص) است.
نتیجه اینکه :
مهمترین وجوه اشتراک جاهلیت کهن و مدرن عبارتند از:
1- سرکوب فطرت عقل و دل و به خواب رفتن و یا کشتن آن
2- رهایی از هرگونه عقلانی و اخلاقی و اسارت نفسانیات و هواپرستی
3- ماده گرائی و بحراتن معنا و معنویت
4- مخالفت با دین حق و دعوت حق طلبانه
5- پرستش اله های دروغین
مهمترین وجوه اختلاف جاهلیت کهن و مدرن:
1- جاهلیت کهن ساده و بسیط بود ولی جاهلیت مدرن، پیچیده و مرکب می باشد
2- جاهلان قدیم نوعاً قاصر بودند یعنی نمی دانستند که نمی دانند اما جاهلان مدرن عالمانه منکر حقاند
3- جاهلیت مدرن ضد ارزش ها را عین ارزش معرفی می کند و بدنبال جهانی کردن ضد ارزش های خود است.